Normal adet döngüsü 21-35 gün arasında değişir, ortalama 28 gündür. Adet süresi 2-7 gün arası normaldir. Kan kaybı 30-80 ml (yaklaşık 3-7 normal ped/tampon) civarındadır. Bu aralıkların dışındaki düzenli sapmalar veya ani değişiklikler değerlendirme gerektirebilir.
Düzensizlik tipleri: • **Oligomenore:** 35 günden uzun aralıklı adet — sıklıkla PCOS, hipotiroidi veya yüksek prolaktin • **Polimenore:** 21 günden kısa aralıklı adet — anovulatuar (yumurtlama olmuyor) veya luteal yetersizlik • **Menoraji:** 7 günden uzun veya 80 ml üstü kanama — myom, polip, koagülopati • **Metroraji:** Adet dönemi dışında ara kanama — endometriyal patoloji, hormonal düzensizlik • **Amenore:** Adet hiç olmaması — gebelik (en sık), erken menopoz, hipotalamik amenore (stres/spor/diyet)
Hemen doktora git: Birden fazla pedi her saatte ıslatan kanama, iri pıhtılar düşürme, kan kaybına bağlı nefes darlığı, baş dönmesi veya çarpıntı, 3 aydan uzun süre adet olmaması (gebelik dışlandıktan sonra), 38°C üstü ateşle birlikte adet, cinsel ilişki sonrası tekrarlayan kanama, postmenopozal kanama (menopoz sonrası).
Programlı doktor ziyareti gerekenler: Adetler düzensizleşti (aniden), 7 günden uzun süren adet, 35 günden uzun aralıkla gelen adet (3+ kez), şiddetli kramp ile birlikte günlük yaşamı etkileyen ağrı, ara kanamalar, tüy artışı/akne/kilo alımı + adet düzensizliği (PCOS olabilir).
Bilinmesi gereken yaş aralıkları: Menarş (ilk adet) 9-15 yaş arası normal. İlk 1-2 yıl düzensizlik beklenir (HPO ekseni olgunlaşıyor). 30-40 yaş arası adetler belirginleşir. 40'lı yaşlarda perimenopoz başlayabilir, döngüler kısalır/uzar. 45-55 yaş arası menopoz normal.
Doktor randevusu öncesi hazırlık: Son 3-6 ay adet kayıtlarını çıkar (tarih, süre, akış miktarı, ağrı), kullandığın ilaçlar/takviyeler, kilo değişimi, stres yoğunluğu, semptomlar (akne, tüylenme, sıcak basması). Bu veriler doktorun kararını hızlandırır.
Olası tetkikler: Kan testi (FSH, LH, estradiol, prolaktin, TSH, AMH), pelvik ultrason (myom, kist, endometriyum kalınlığı), gerekirse histeroskopi veya MR. Tetkikler çoğunlukla adetin 2-5. günü istenir (folikül fazı).
